დაფინანსების განაკვეთის თერმული ბადე: ბაზარი ლონგშია თუ შორთში

დაფინანსების განაკვეთი უვადო ფიუჩერსებში ლონგებსა და შორთებს შორის გადახდაა: დადებითი განაკვეთისას ლონგი უხდის შორთს, უარყოფითისას — პირიქით. თუ ძირითადი წყვილების მიმდინარე განაკვეთებს ერთ კედლად დავალაგებთ, უფრო თბილი ფერი ნიშნავს, რომ ლონგები მეტს იხდიან და განწყობა უფრო გახურებულია — სწორედ ამას აკეთებს ეს ბადე.

როგორ წავიკითხოთ ეს ბადე?

თითოეული უჯრა ერთი USDT-ით ნომინირებული უვადო ფიუჩერსია, უჯრაში მოცემული პროცენტი კი მიმდინარე პერიოდის დაფინანსების განაკვეთია. დროის დიდ ნაწილს ის ±0.01%-ის მახლობლად ირხევა — ეს ნეიტრალური დიაპაზონია. როცა უჯრების მთელი ჯგუფი ერთად თბება, ბაზარი ლონგებისკენ იჭრება: ლონგში მყოფი იმდენად ბევრია, რომ პოზიციის შესანარჩუნებლად ყოველ ანგარიშსწორებაზე გადახდაზეც თანახმაა (ფიუჩერსების უმეტესობაზე პერიოდი 8 საათია, საბოლოო მონაცემი Binance-ის გვერდზეა).

ორი შენიშვნა — წესები, რომლებიც ამ კედლის ყურებისას ჩვენვე დავიწესეთ:

• ეს თერმომეტრია და არა საჭე. ცხელი განაკვეთი ცხელ განწყობაზე მეტყველებს, მაგრამ ცხელი განწყობა არც შებრუნებას ნიშნავს და არც ზრდის გაგრძელებას. გამოიყენე იმის გასაგებად, თუ რას იხდის დღეს პოზიციაში მყოფი — და არა როგორც შესვლის სიგნალი.
• განაკვეთი პოზიციის შენახვის ფასზე მოქმედებს. თუ ერთი მიმართულების ხანგრძლივად შენარჩუნებას აპირებ, მიმდინარე განაკვეთი პირდაპირ განსაზღვრავს შენს ყოველ 8-საათიან ანგარიშს — ამის კონკრეტულ ფულად თარგმნას პოზიციის ღამის ანგარიში აკეთებს.

ციფრები USDT-შია. თუ ლარით ყიდულობ, ანგარიშის ნამდვილ სიმძიმეს მაშინ იგრძნობ, როცა შედეგს იმავე კურსით გადათვლი, რომლითაც USDT შეიძინე — ხოლმე გამორჩენილი წვრილმანი სწორედ ეს გადათვლაა.

ერთი ადგილობრივი შენიშვნაც: ქართულ ფეისბუქ-ჯგუფებში პერიოდულად ჩნდება პოსტი სტილში „განაკვეთი აფეთქდა, დროა შორთის“ — ხშირად ავტორი იქვე სიგნალებს ან ფასიან „კონსულტაციას“ სთავაზობს მკითხველს. თერმომეტრს წაკითხვა სჭირდება; ვინც მასზე დაყრდნობით ფულს გთხოვს, თერმომეტრს არ გყიდის.

მექანიზმი ორ წუთში

უვადო ფიუჩერსს ვადა არ აქვს, ანუ ფასს არ გააჩნია ბუნებრივი დაბრუნების წერტილი — მიწოდების დღე. ამიტომ ბირჟა დაფინანსების განაკვეთით აბრუნებს ფიუჩერსის ფასს სპოტისკენ: როცა ფიუჩერსი სპოტზე ძვირია, დადებითი განაკვეთი ლონგს აძვირებს და შორთს ამხნევებს; როცა იაფია — პირიქით. მექანიზმის თავიდან გასაგებად წაიკითხე რა არის დაფინანსების განაკვეთი; თუ ჯერ თავად უვადო ფიუჩერსია გასარკვევი, რა არის უვადო ფიუჩერსი უფრო გლუვი დასაწყისია.

ქართველი მკითხველისთვის ორი ფონური შენიშვნა: Binance საქართველოდან ხელმისაწვდომია — რეგისტრაციამდე თავად გადაამოწმე შენს რეგიონში ხელმისაწვდომობა, ლარით შესყიდვის ვარიანტები კი პლატფორმის გვერდზეა ნაჩვენები — შეამოწმე ადგილზე; საქართველო ევროკავშირში არ არის, ამიტომ MiCA აქ არ ვრცელდება. ფიზიკური პირის კრიპტოაქტივის გასხვისების შემოსავალი ამჟამად საშემოსავლო გადასახადით არ იბეგრება (ფინანსთა მინისტრის №201 საჯარო გადაწყვეტილება, 2019; გადამოწმებულია 2026-07-17 — წყარო და დათქმები დისკლეიმერშია) — ბოლო სიტყვა შემოსავლების სამსახურის მოქმედ განმარტებაზეა და ეს წესები იცვლება.

ხშირი კითხვები