LEVSAFETRAIL GUIDE

მთავარი / ფიუჩერსების კურსი / რა არის ლიკვიდაცია

რა არის ლიკვიდაცია და როგორ ითვლება ლიკვიდაციის ფასი

ილუსტრაცია: პოზიციის მარჟის დონე შემანარჩუნებელ ზღვარს ქვემოთ ჩამოდის და სისტემა იძულებით ხურავს პოზიციას

ჩემი პირველი ლიკვიდაცია რამდენიმე წამში დამთავრდა: არც დამადასტურებელი ფანჯარა, არც დამატებითი დრო — პოზიციების სიაში ის ხაზი უბრალოდ გაქრა და გარიგებების ისტორიაში გაჩნდა ჩანაწერი იძულებითი დახურვის შესახებ. მაშინ ყველაზე მძიმე ფულის დაკარგვა კი არ იყო, არამედ ის, რომ ვერ მივხვდი, რა მოხდა. მოგვიანებით, წესების სათითაოდ წაკითხვის შემდეგ დამილაგდა: ლიკვიდაცია ნიშნავს, რომ პოზიციის ზარალმა მარჟა შემანარჩუნებელ დონეზე დაბლა ჩამოიყვანა და სისტემამ პოზიცია თავად ჩაიბარა და დახურა. ეს წესებში ჩაწერილი არითმეტიკული ხაზია — არც იღბალი და არც სასჯელი. ამ გვერდზე სწორედ ამ ხაზს გავყვებით: როგორ ხდება, როგორ შეაფასო ლიკვიდაციის ფასი, რამდენი შეიძლება დაკარგო და როგორ დაიტოვო ის კარს გარეთ.

ერთი წინადადებით: ლიკვიდაცია = პოზიციის ზარალმა მარჟა შემანარჩუნებელ ზღვარამდე შეჭამა და სისტემა წესის მიხედვით ხურავს პოზიციას; რამდენი გაშორებს ლიკვიდაციის ფასს, უკვე მაშინ წყდება, როცა ბერკეტსა და პოზიციის ზომას ირჩევ.

როგორ ხდება ლიკვიდაცია

ჯერ ორი თანხა გავმიჯნოთ. ფიუჩერსული პოზიციის გახსნისას სისტემა ორ გირაოს ითხოვს: საწყისი მარჟა — შესვლის ბილეთი, ნომინალური ღირებულება გაყოფილი ბერკეტზე; შემანარჩუნებელი მარჟა — მინიმალური მოთხოვნა იმისთვის, რომ პოზიცია არსებობდეს, ანუ ნომინალური ღირებულება გამრავლებული ძალიან პატარა პროცენტზე (ყველაზე დაბალ საფეხურზე დაახლოებით 0.4%, სისტემა საფეხურებრივია, ზუსტი ციფრი ოფიციალურ გვერდზეა). საწყისს გახსნისას ხედავ; შემანარჩუნებელი თვალში არ გხვდება, ლიკვიდაცია კი თავიდან ბოლომდე სწორედ მასზე ჰკიდია.

როცა პოზიცია ზარალდება, დანაკარგი მარჟის ბალანსიდან რეალურ დროში იჭრება. ბალანსი ეშვება, შემანარჩუნებელი ზღვარი კი დგას — და მათ შორის დარჩენილი მანძილი სწორედ ის ზარალია, რომლის ატანაც ჯერ კიდევ შეგიძლია. Binance-ის აპლიკაცია ამ დონეს მარჟის კოეფიციენტით აჩვენებს: რაც უფრო ახლოსაა 100%-თან, მით უფრო ახლოსაა ბალანსი შემანარჩუნებელ ზღვართან. როგორ იკითხება ეს ციფრი ისე, რომ არ აგერიოს, ცალკე გვერდზეა — მარჟის კოეფიციენტი.

მთელი ჯაჭვი ხუთი ნაბიჯია:

  1. გახსნისას სისტემა ნომინალური ღირებულებისა და ბერკეტის მიხედვით იღებს საწყის მარჟას და საფეხურის მიხედვით ადგენს შემანარჩუნებელ ზღვარს;
  2. ბაზარი საწინააღმდეგოდ მიდის, ზარალი რეალურ დროში იჭრება მარჟიდან და მარჟის კოეფიციენტი იზრდება;
  3. კოეფიციენტი საგანგაშო დონეს უახლოვდება და Binance რისკის შეტყობინებას აგზავნის (შენი პარამეტრების მიხედვით);
  4. ზღვარს მიაღწია — სისტემა ჩაიბარებს: ამ კონტრაქტზე ღია ორდერებს აუქმებს და პოზიციას ნაწილობრივ ან სრულად ხურავს;
  5. ანგარიშსწორების შემდეგ დარჩენილი მარჟა (თუ დარჩა) ბალანსზე ბრუნდება.

მესამე ნაბიჯიდან მეხუთემდე სწრაფ ბაზარზე რამდენიმე წამიც კმარა. სისტემა არ გკითხავს, ხომ არ გინდა ფული დაამატოო, და დამატებით დროსაც არავინ გაძლევს — პირველი ლიკვიდაციის გაოცება სწორედ აქედან მოდის: გგონია, ბოლო დადასტურება ხომ იქნება; არ არის.

ახლა ციფრებით. ვთქვათ, ფიუჩერსულ ანგარიშზე 500 USDT გაქვს; 100-ს გამოყოფ იზოლირებული მარჟისთვის, ხსნი 10x ლონგს — ნომინალური ღირებულება 1000 USDT, შემანარჩუნებელი მარჟა ყველაზე დაბალი საფეხურით დაახლოებით 0.4%, ანუ დაახლოებით 4 USDT. ყოველი 1%-იანი საწინააღმდეგო მოძრაობა ამ პოზიციას 10 USDT-ს ახდევინებს: -3% — მარჟაზე დარჩა 70; -6% — დარჩა 40; დაახლოებით -9.6%-ზე ბალანსი 4 USDT-ის ზღვარს ეხება და სისტემა ჩაიბარებს. არც ერთ ნაბიჯზე შენი თანხმობა არ იკითხება — გადაწყვეტილების დრო მხოლოდ ზღვარამდე გაქვს.

სხვათა შორის, ლიკვიდაცია ყოველთვის ერთბაშად არ ხდება. დიდი პოზიცია, რომელიც შემანარჩუნებელი მარჟის საფეხურებს კვეთს, შეიძლება ჯერ ორდერების გაუქმებით და ნაწილობრივი დახურვით შეეცადოს რისკის ქვედა საფეხურზე ჩამოყვანას; დამწყების ტიპური პატარა პოზიცია კი ჩვეულებრივ ერთბაშად, სრულად იხურება. დეტალები ოფიციალურ აღწერაშია.

მარჟა შეიძლება ალპინისტის თოკად წარმოიდგინო: მისი სიგრძე მაშინვე განისაზღვრა, როცა შეიკარი; უფსკრულისკენ რამდენად შორს წახვედი, შენი საქმეა; ხოლო როცა თოკი გაიჭიმება, ეს უკვე თოკის ბრალი აღარაა. ანალოგია აქ მთავრდება — მეტაფორა ვერ დაგითვლის; შემდეგი თავი პირდაპირ თვლის.

როგორ ითვლება ლიკვიდაციის ფასი

სასწავლო, გამარტივებული ფორმულა ასეთია: ლონგის ლიკვიდაციის ფასი ≈ გახსნის ფასი × (1 − 1/ბერკეტი + შემანარჩუნებელი მარჟის განაკვეთი); შორთისთვის მიმართულება იცვლება: ≈ გახსნის ფასი × (1 + 1/ბერკეტი − შემანარჩუნებელი მარჟის განაკვეთი).

ჩავსვათ ციფრები. ლონგი, გახსნის ფასი პირობითად 100, ბერკეტი 10x, შემანარჩუნებელი განაკვეთი ყველაზე დაბალი საფეხურით დაახლოებით 0.4%: ლიკვიდაციის ფასი ≈ 100 × (1 − 0.1 + 0.004) = 90.4. ანუ ფასის დაახლოებით 9.6%-იანი საწინააღმდეგო მოძრაობა ჰყოფნის. 10x-ის ის „ათი“ ათმაგ ექსპოზიციას გიყიდის, ფასად კი ატანის სივრცეს ერთ მეათედზე ნაკლებამდე გიკუმშავს. სხვა ბერკეტიც იმავე ფორმულით ითვლება. აქვე ერთი ხშირი კითხვა: რატომ ემატება ფორმულაში შემანარჩუნებელი განაკვეთი — რატომ არ ხდება ლიკვიდაცია მაშინ, როცა 1/ბერკეტი მთლიანად ამოიწურება? იმიტომ, რომ სისტემას მაშინ სურს ჩარევა, როცა მარჟაზე ჯერ კიდევ ბალიშია დარჩენილი — ეს ბალიში თავად დახურვის პროცესის სრიალისთვისაა. სწორედ ამიტომ გრძნობს ყველა, რომ ლიკვიდაცია მოსალოდნელზე ცოტა ადრე მოვიდა: ის მართლაც ცოტა ადრე მოდის.

ბერკეტისაწინააღმდეგო მოძრაობა ლიკვიდაციამდე (გამარტივებული)რას შეესაბამება
3xდაახლოებით 32.9%სრული, ღრმა კორექცია
5xდაახლოებით 19.6%სოლიდური ვარდნა
10xდაახლოებით 9.6%მსხვილ მონეტაზე ერთ-ორ დღეში იშვიათი არაა
20xდაახლოებით 4.6%ოდნავ მოძრავი სავაჭრო დღე
50xდაახლოებით 1.6%ერთი სიახლის შემდეგი შერყევა
100xდაახლოებით 0.6%რამდენიმეწუთიანი ნემსი

ცხრილი შემანარჩუნებელი განაკვეთის ყველაზე დაბალ საფეხურზე, დაახლოებით 0.4%-ზეა გამარტივებული და საკომისიოსა და დაფინანსებას არ ითვალისწინებს. ეს დაშინება არაა — უბრალოდ 1/ბერკეტის გაყოფაა: რაც უფრო მაღალია ბერკეტი, მით ვიწროა ბაზრის საწინააღმდეგო მოძრაობის სივრცე. ეს გაყოფაა და არა მოსაზრება.

ორი აუცილებელი დათქმა. პირველი: ეს სასწავლო გამარტივებაა, რომელიც იზოლირებულ რეჟიმს და გახსნის შემდეგ მარჟის უცვლელობას გულისხმობს; Binance-ის რეალური ლიკვიდაციის ფასი მარკირებული ფასის, საფეხურებრივი შემანარჩუნებელი განაკვეთისა და შენი ფაქტობრივი მარჟის ბალანსის მიხედვით ითვლება და ფორმულას დაშორდება — ორიენტირი ყოველთვის პოზიციის გვერდზე ნაჩვენები ციფრია. ფორმულა იმისთვისაა, რომ გახსნამდე რიგის განცდა გქონდეს და არა იმისთვის, რომ აპლიკაციას თვლა შეუცვალო. მეორე: პოზიციის გვერდზე მითითებული ლიკვიდაციის ფასი ქვაზე ამოკვეთილი არაა — ის მოძრაობს: იზოლირებულში მარჟას დაამატებ და გაშორდება; ჯვარედინში ანგარიშზე ფულის შემოსვლა-გასვლა და სხვა პოზიციების შედეგი ცვლის; პოზიციის დამატება ან შემცირება საშუალო ფასსა და საფეხურს ცვლის და ისიც იძვრის. ის, რომ ერთსა და იმავე პოზიციაზე დღეს და ხვალ სხვადასხვა ციფრს ხედავ, ნორმალურია.

ერთი ფაქტიც, რომელსაც ფორმულა ჩრდილავს: რაც უფრო მაღალია ბერკეტი, მით უფრო მძიმეა ის „წვრილმანები“, რომლებიც გამარტივებისას გამოვტოვეთ. 100x-ზე, 0.6%-იან მანძილში, გახსნის თეიქერის საკომისიო დაახლოებით 0.04% (ოფიციალურის მიხედვით) პლუს ერთი დაფინანსების ანგარიშსწორება მანძილის დაახლოებით მეათედის ტოლ მარჟას შეჭამს; 3x-ის 32.9%-ში კი იგივე ხარჯი თითქმის უხილავია. დაბალ ბერკეტზე ფორმულა და რეალობა ერთმანეთს ემთხვევა, მაღალზე — რეალობა ყოველთვის ცოტა უფრო ახლოსაა.

საკუთარი ციფრებისთვის გამოიყენე მანძილი ლიკვიდაციის ფასამდე: შეცვალე ბერკეტი და ნახე, როგორ იკუმშება მანძილი — ეს ფორმულის დაზეპირებაზე ნათელია.

რატომ დგას ლიკვიდაცია მარკირებულ და არა ბოლო ფასზე

ბოლო ფასი ამ ბირჟაზე უკანასკნელი გარიგების ფასია. ერთი დიდი ორდერი ან ლიკვიდურობის წამიერი გაქრობა მას მოკლედ შორს გაიტაცებს — ეს ის არის, რასაც ნემსს ეძახიან. ლიკვიდაცია ბოლო ფასზე რომ სრულდებოდეს, ერთი ნემსი იმ პოზიციების ფენას წაშლიდა, რომლებსაც სინამდვილეში პრობლემა არ ჰქონდათ — ნემსი უკან დაიხევს, პოზიციები კი ვეღარ დაბრუნდება.

ნემსი ფიუჩერსულ ბაზარზე იშვიათი არაა: ღრმა ღამით, როცა ლიკვიდურობა თხელია; როცა დიდი საბაზრო ორდერი მჩატე ორდერბუქს ხვდება; სიახლის გამოქვეყნების პირველ წამს — ბოლო ფასი წამით გადაიხტება და ისევ დაბრუნდება, გრაფიკზე კი მხოლოდ თხელი, გრძელი ჩრდილი დარჩება. სპოტზე მჯდომისთვის ეს გრაფიკის წვრილმანია; ბოლო ფასზე ანგარიშსწორებული პოზიციისთვის კი — დასასრული. ამიტომ კითხვა „რომელი ფასით ითვლება ლიკვიდაცია“ ტექნიკური დეტალი კი არაა, არამედ პოზიციაა.

სწორედ ამიტომ Binance-ზე ლიკვიდაციაც და მიმდინარე მოგება-ზარალიც მარკირებული ფასით ითვლება: ის რამდენიმე ბირჟის სპოტის ინდექსისა და გონივრული ბაზისის კომბინაციაა და ერთი გარიგება მას ვერ წაიყვანს. პოზიციის გვერდზე დანახული ლიკვიდაციის ფასი ნიშნავს „მარკირებული ფასი აქამდე მოვა“ და არა „ბოლო ფასი აქამდე მოვა“. თუ ოდესმე ნახავ, რომ ბოლო ფასმა შენი ლიკვიდაციის ფასი გაჭრა, პოზიცია კი ცოცხალია — მიზეზი სწორედ ესაა: მარკირებული იქამდე არ ჩამოსულა.

როგორ იგება თითოეული ფასი და როდის რომელს უყურო — გვერდზეა მარკირებული და ბოლო ფასი.

გარღვევა, სადაზღვევო ფონდი და ADL

ეს სამი სიტყვა ხშირად ერთად ჩნდება; თითოეული ერთი წინადადებით. გარღვევა: ბაზარი იმდენად სწრაფია, რომ ლიკვიდაციის რეალური შესრულების ფასი უარესია, ვიდრე ის, სადაც მარჟა ზუსტად ამოიწურებოდა — პოზიცია მარჟას გაარღვევს და უარყოფითი ბალანსი ჩნდება. სადაზღვევო ფონდი: ფული, რომელსაც პლატფორმა წინა ლიკვიდაციების ნარჩენებიდან აგროვებს, რომ გარღვევის ხვრელი ამოავსოს. ADL (ავტომატური დელევერიჯი): უკანასკნელი საშუალება, როცა სადაზღვევო ფონდიც ვეღარ უძლებს — სისტემა წესის მიხედვით ამცირებს მოპირდაპირე მხარეს მყოფი, ყველაზე მომგებიანი და მაღალბერკეტიანი პოზიციების ნაწილს.

სამივე ერთი, თანმიმდევრული სარეზერვო ჯაჭვია: ჯერ თავად ლიკვიდაციის ფასის ადგილს აქვს ბუფერი; ბუფერი თუ არ ჰყოფნის, სადაზღვევო ფონდი ერთვება; ფონდიც თუ ვერ უძლებს, მაშინ ADL. ბაზრის აბსოლუტური უმეტესობა ბოლო ორ საფეხურამდე არ მიდის, მაგრამ ამ ჯაჭვის ცოდნა შემდეგი თავის პასუხს გასაგებს ხდის. დეტალები გვერდზეა ADL და სადაზღვევო ფონდი.

დამწყებისთვის უფრო პრაქტიკული კითხვაა: ეს სამი რამ ჩემი საზრუნავია? გარღვევა და სადაზღვევო ფონდი — არა, ისინი შენთვის უხილავ დონეზე მუშაობს. ADL-თან ერთი შეხება გაქვს: თუ შენი მომგებიანი პოზიცია მაღალბერკეტიანია და დიდი მოგება უზის, თეორიულად შესაძლებელია ავტომატური შემცირება; Binance პოზიციის გვერდით პატარა საფეხურებიანი ADL-ინდიკატორით აჩვენებს, რიგში სად ხარ. დამწყების პოზიციები ჩვეულებრივ პატარაა და ბერკეტიც დაბალი, ამიტომ ალბათობა მცირეა — მაგრამ ჯობს, იცოდე, ეს ინდიკატორი რას ნიშნავს, ვიდრე დანახვისას გამოიცნო.

ლიკვიდაციის შემდეგ ბირჟის მოვალე ხდები?

პასუხი პირდაპირ: Binance-ის USDT-ის ფიუჩერსებში, ჩვეულებრივ პირობებში, ლიკვიდაციის შემდეგ დანაკლისს არ მოგთხოვენ. მექანიზმი ამას ასე უზრუნველყოფს: ლიკვიდაციის ფასი მარჟის სრულ ამოწურვამდეა დაყენებული და ბუფერი აქვს; თუ გარღვევა მოხდა, უარყოფით ბალანსს სადაზღვევო ფონდი შთანთქავს; თუ იმდენად ექსტრემალურია, რომ ფონდიც არ ჰყოფნის, ADL ერთვება. მომხმარებელს, როგორც წესი, არაფერს ახდევინებენ — ოღონდ ეს მექანიზმის აღწერად წაიკითხე და არა დაპირებად; საბოლოო სიტყვა Binance-ის ოფიციალურ პირობებშია.

ორი შენიშვნა, რომ ეს დასკვნა არასწორ ადგილას არ გადაიტანო. პირველი: „ვალი არ მრჩება“ არ ნიშნავს „ცოტას ვკარგავ“. იზოლირებულში ამ პოზიციისთვის გამოყოფილი მარჟა შეიძლება მთლიანად წავიდეს; ჯვარედინში მთელი ფიუჩერსული ბალანსი უმაგრებს ზურგს და ერთადაც შეიძლება წავიდეს. სხვაობა გვერდზეა ჯვარედინი და იზოლირებული მარჟა. მეორე: ეს დასკვნა მხოლოდ ფიუჩერსების ლიკვიდაციის მექანიზმს ეხება — საკრედიტო ვაჭრობას და სხვა პროდუქტებს თავისი წესები აქვს, იქ ნუ გადაიტან.

ერთი ფენაც ითქვას ბოლომდე: „ვალი არ დაგრჩება“ ანგარიშს იცავს დავალიანებისგან და არა შენს კაპიტალს. სადაზღვევო ფონდზე იმედის დამყარება იმას ნიშნავს, რომ ამ მექანიზმის ადრესატი აგერია — ის ბაზრის ანგარიშსწორების მთლიანობას იცავს და არა ვინმეს პოზიციას. შენს ფულს შენ იცავ; როგორ — შემდეგი თავის ოთხი ფენაა.

რას ნახავ ანგარიშზე, თუ ლიკვიდაცია მოხდა: გარიგებების ისტორიაში იძულებითი დახურვის ჩანაწერი; ორდერების ისტორიაში გაუქმებული ღია ორდერები; იზოლირებულში ამ პოზიციის მარჟა ნულია ან მცირე ნაშთი დაბრუნდა; ჯვარედინში ფიუჩერსული ბალანსი პირდაპირ დაპატარავდა. ამ ჩანაწერებით ციფრები გადაამოწმე — რამდენი დაკარგე, რა იყო ლიკვიდაციის ფასი და რამდენად აცდა შენს წინასწარ შეფასებას — ეს ბოლო თავის ნედლეულია.

და აქ ერთი ადგილობრივი გაფრთხილება, რომელიც სწორედ ამ წუთს ეხება. ლიკვიდაციის შემდეგ ადამიანი გაბრაზებული და დაბნეულია — და ზუსტად მაშინ ჩნდებიან ისინი, ვინც ამ მდგომარეობაზე ნადირობს. ქართულ ფეისბუქ-ჯგუფებში და Telegram-ში პოსტს დაწერ, რომ პოზიცია დაგეხურა და კომენტარშივე მოგწერს „სპეციალისტი“, რომელიც დაკარგულ თანხას დაგიბრუნებს; ან უცნობი ნომრიდან დაგირეკავს „საინვესტიციო მრჩეველი“ და შემოგთავაზებს, რომ მისი ანგარიშით აღადგინოს ზარალი; ან SMS მოვა, თითქოს TBC-დან, ბმულით, სადაც ბარათის მონაცემები უნდა შეიყვანო. სამივე ერთი და იმავე სქემის სახეა. დაკარგული პოზიცია ვერავინ დააბრუნებს — ლიკვიდაცია ბირჟის ჩანაწერია და არა დავა; ვინც აღდგენას გპირდება, მას შენი მეორე თანხა უნდა და არა პირველი. არც ბირჟის წესები და არც რომელიმე რეგულაცია იმას არ ნიშნავს, რომ ვინმე შენს ზარალს აანაზღაურებს. საქართველო ევროკავშირში არაა, ამიტომ MiCA-ს ინვესტორთა კომპენსაციის სქემებიც აქ არ მოქმედებს. ერთადერთი, რაც ლიკვიდაციის შემდეგ ნამდვილად ღირს — ჩანაწერების გადახედვა და ერთი ღამის დაძინება; ყველა სხვა შემოთავაზება იმ წუთს უარყოფას იმსახურებს.

როგორ დავიტოვოთ ლიკვიდაცია კარს გარეთ

თუ ზემოთ აღწერილ მექანიზმს უკუღმა წავიკითხავთ, დაცვა ოთხ ფენად აეწყობა — თითოეული სხვადასხვა რამისგან იცავს.

პირველი ფენა — დაბალი ბერკეტი. ბერკეტი პირდაპირ განსაზღვრავს საწყის მანძილს; ზემოთ ცხრილში 3x-ის 32.9% და 50x-ის 1.6% სიმამაცით არ განსხვავდება — გეომეტრიით. რას ნიშნავს ყოველი შემდეგი საფეხური და სად ცდებიან ყველაზე ხშირად — ბერკეტი როგორ გავიგოთ. ეს ოთხიდან ყველაზე ძლიერი ფენაა: დანარჩენი შეკეთებაა, ეს კი სათავე.

მეორე ფენა — იზოლირებული რეჟიმი. ის ყველაზე ცუდ შედეგს ამ პოზიციისთვის გამოყოფილი მარჟით ბლოკავს: ერთი პოზიცია რომ ჩავარდეს, ანგარიშზე დანარჩენ ფულს არ მიათრევს. საფასურად ბუფერი უფრო თხელია და ცალკეული პოზიცია უფრო ადვილად აღწევს ზღვარს. ორივე რეჟიმის შედეგი ერთსა და იმავე მოძრაობაზე ყველაზე ნათლად მარჟის რეჟიმების შედარებაში ჩანს.

მესამე ფენა — სტოპ-ლოსი. ლიკვიდაცია ისაა, როცა სისტემა შემანარჩუნებელ ზღვარზე შენს მაგივრად ხურავს; სტოპი ისაა, როცა იმ ზღვრამდე შენ თვითონ გაავლებ უფრო ახლო ხაზს. შენს ხაზს ადგილსაც ურჩევ და შესრულების წესსაც; სისტემისას — ვერცერთს, და ლიკვიდაციის ორდერის ფასს ხომ საერთოდ არ ირჩევ. ორივე შემთხვევაში გამოდიხარ, ოღონდ ნებაყოფლობითი ვერსია თითქმის ყოველთვის უფრო ღირსეულია. ხაზის გავლება გვერდზეა სტოპ-ლოსი და თეიქ-პროფიტი.

მეოთხე ფენა — პატარა პოზიცია. ყველაზე ხშირად უგულებელყოფილი. იმავე 10x-ზე ანგარიშის 5%-ით გახსნილი და 80%-ით გახსნილი პოზიცია ორი სხვადასხვა მდგომარეობაა: პირველზე ზღვარს მიღწევა ხურდას წაიღებს, მეორეზე — კაპიტალის დიდ ნაწილს. ზომას ცალკე გვერდი აქვს: რა ზომის უნდა იყოს პირველი პოზიცია; ხოლო თუ გახსნამდე პირდაპირ გინდა ნახო, ეს პოზიცია მაქსიმუმ რამდენს დაგაკარგვინებს — მაქსიმალური ზარალი გაგიშვებს ციფრს თვალწინ.

ოთხივე ერთდროულად არაა სავალდებულო; მთავარია იცოდე, თითოეული რას იცავს: ბერკეტი მანძილს განსაზღვრავს, იზოლირებული — საზღვარს, სტოპი — გასვლას, ზომა — ზიანს. ლიკვიდაციისგან დაცვა ეკრანთან ჯდომა არაა; ეს ოთხი ციფრის გახსნამდე გადაწყვეტაა.

ოთხივე ფენა ერთ მაგალითში. ორივეს 500 USDT აქვს. ა: 400-ს იღებს, 20x, ჯვარედინი ლონგი, სტოპის გარეშე — მანძილი დაახლოებით 4.6%, ჩვეულებრივი რყევაც ჰყოფნის და ზღვარზე ანგარიშის 80% ზარალდება. ბ: გამოყოფს 50-ს იზოლირებულში, 5x, სტოპს დებს იქ, სადაც ზარალი 15 USDT-ია — ყველაზე ცუდი შედეგი 15-ია, ანუ ანგარიშის 3%, ლიკვიდაციის ფასი კი სტოპის მიღმა, შორს დგას, სათადარიგო მოაჯირად. ორივე ერთსა და იმავე გრაფიკს უყურებს, მდგომარეობა კი სრულიად სხვადასხვა აქვს. ამ სხვაობაში ბაზრის წინასწარმეტყველების არც ერთი გრამია — ის მთლიანად გახსნამდე მიღებული რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან მოდის.

რა ღირს გასაანალიზებლად პირველი ლიკვიდაციის შემდეგ

დავუბრუნდეთ იმ ჩემს პირველ შემთხვევას. მერე ნამდვილად სასარგებლო თავის ქენჯნა კი არ აღმოჩნდა, არამედ ის, რომ ეს პოზიცია რამდენიმე კითხვით დავშალე:

  1. გახსნისას იცოდი შენი ლიკვიდაციის ფასი? ბევრი ამ ციფრს პირველად მაშინ უყურებს გულდასმით, როცა პოზიცია უკვე გაქრა;
  2. ბერკეტი როგორ აირჩიე? მანძილი დაითვალე, თუ ორდერის ეკრანზე სლაიდერი ისე გადაწიე?
  3. ამ პოზიციამ ანგარიშის რა წილი დაიკავა? რეალურად დაკარგული თანხა რამდენად აცდა იმას, რის დაკარგვაზეც წინასწარ თანახმა იყავი?
  4. სტოპი? საერთოდ არ დაგიდია, თუ დადე და მერე მოხსენი?

ოთხი კითხვა ზუსტად წინა თავის ოთხ ფენას შეესაბამება; რომელზეც პასუხი არ გაქვს, სწორედ ის არის მომდევნო გახსნამდე გასაკეთებელი დავალება. თუ გინდა, ეს მუდმივ პროცესად აქციო, შემოწმების სია გახსნამდე მზადაა — პუნქტების მონიშვნა გახსნის ღილაკამდე ბევრად იაფია, ვიდრე შემდგომი ანალიზი.

ლიკვიდაცია სამალავი არაფერია — ფიუჩერსში მოსიარულე თითქმის ყველას აქვს ეს გაკვეთილი გავლილი. სხვაობა მხოლოდ ისაა, რომ ზოგი მისგან იმას იმახსოვრებს, რომ „ბაზარი ჩემზე ნადირობდა“, ზოგი კი იმას, რომ „მანძილი ითვლება“. მეორე შემდეგ ჯერზე უფრო მშვიდად მიდის.

ხშირად დასმული კითხვები

ლიკვიდაციის შემდეგ ფული მრჩება?
რეჟიმზეა დამოკიდებული. იზოლირებულში მაქსიმუმ ის მარჟა იკარგება, რომელიც ამ პოზიციას გამოუყავი — ფიუჩერსულ ანგარიშზე დანარჩენი ფული ადგილზეა. ჯვარედინში მთელი ხელმისაწვდომი ბალანსი პოზიციას უმაგრებს ზურგს და შეიძლება ერთადაც წავიდეს. ლიკვიდაცია ისეა დაპროექტებული, რომ მარჟის სრულ ამოწურვამდე ჩაირთოს, მაგრამ ექსტრემალურ ბაზარზე რეალური შესრულება უარესი შეიძლება იყოს — საბოლოო ციფრი ანგარიშსწორების შემდეგ ბალანსშია.
ლიკვიდაციის ფასამდე რამდენი მანძილი ჩაითვლება უსაფრთხოდ?
ყველასთვის ერთი ციფრი არ არსებობს. იგივე 5% მშვიდი აქტივისთვის შეიძლება საკმარისიც იყოს, ხოლო იმისთვის, რაც დღეში ათ პროცენტზე მეტს მოძრაობს — უბრალოდ ჩვეულებრივი რყევაა. სამუშაო მიდგომა ასეთია: ნახე ამ კონტრაქტის ბოლო პერიოდის დღიური რყევის დიაპაზონი და შენი მანძილი მას შეადარე; შემდეგ ლიკვიდაციამდე მანძილის კალკულატორში ჩასვი შენი ბერკეტი და ზომა და რამდენჯერმე გადათვალე.
ლიკვიდაციამდე გამაფრთხილებენ?
დიახ. როცა მარჟის კოეფიციენტი გარკვეულ დონეს მიაღწევს, Binance რისკის შეტყობინებას გამოგიგზავნის — აპლიკაციის შეტყობინებით, სისტემურ შეტყობინებაში ან ელფოსტაზე, შენი პარამეტრების მიხედვით. ოღონდ გაფრთხილება დაცვის ხაზად არ გამოდგება: სწრაფ ბაზარზე შეტყობინებასა და ლიკვიდაციას შორის შეიძლება წამები იყოს და სანამ ტელეფონს აიღებ, უკვე გვიანი იქნება.
დემო-ანგარიშზეც ხდება ლიკვიდაცია?
დიახ. Binance-ის სავარჯიშო რეჟიმი იმავე წესებით მუშაობს: მარჟის კოეფიციენტი 100%-ს მიაღწევს და პოზიცია იძულებით იხურება. სწორედ ესაა დემოზე ყველაზე ღირებული გამოცდილება: ვირტუალური ფულით, თავიდან ბოლომდე ნახო, როგორ მიდის საქმე რისკის შეტყობინებიდან პოზიციის გაქრობამდე — ეს ათ სტატიაზე მეტს გასწავლის.

წესები და ციფრები ოფიციალური გვერდების მიხედვით: Binance-ის დახმარების ცენტრი, Binance Academy შეცდომა თუ შენიშნე, მოგვწერე [email protected] — გადამოწმების შემდეგ შედის შესწორებების ჟურნალი.